12 / 8 / 1380 شنبه درس شمارهء ( 360 ) كتاب النكاح / سال چهارم بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ خلاصهء درس قبل و اين جلسه : در جلسهء گذشته به تناسب بحث ، بطلان نكاح صبى ، بحث كلى بطلان معامله صبى را مطرح كرديم . در اين جلسه ، درباره ادعاى اجماع غنيه درباره بطلان معامله صبى سخن مىگوييم . نخست اشكالى را با توجه به كلمه « كامل العقل » در كلام غنيه بر اصل صغراى ادعاى اجماع عنوان نموده ، با توجه به قراينى ، مراد از كامل العقل را عاقل بالغ رشيد مىدانيم ( نه خصوص عاقل در مقابل مجنون ) و نتيجه مىگيريم كه ابن زهره ادعاى اجماع بر بطلان بيع صبى نموده ولى اين اجماع فاقد ارزش مىباشد ، در ادامه به اشكالات شيخ انصارى در مورد تمسك به حديث رفع در اين بحث ( حديث رفع قلم ، مؤاخذه را رفع مىكند - و اگر حكم را هم رفع كند ، حكم وضعى را رفع نمىكند - . . . ) و ايرادات مرحوم آقاى خويى به ايشان پرداخته ، خواهيم گفت كه اين ايرادات صحيح نيست . اختصاص حديث رفع قلم به رفع مؤاخذه اشكالى ندارد و لازم نيست رفع قلم مربوط به حكم شرعى باشد و اگر هم - مرتبط - با حكم شرعى باشد لازم نيست به دلالت مطابقى چنين مطلبى را برساند و نيز كلام شيخ انصارى در اينجا با مبناى اصولى ايشان درباره انتزاعى بودن حكم وضعى تهافتى ندارد . * * * الف ) بررسى اجماع در مسأله : شيخ انصارى در مكاسب در بحث بطلان بيع صبى مباحث عامى را طرح كرده كه از آنها مىتوان در بحث بطلان نكاح صبى نيز بهره جست ، لذا ما در اينجا محور بحث را كلمات شيخ انصارى قرار مىدهيم ، ايشان بحث را چنين آغاز مىكند :